Capital City

ช่องแคบต่างๆ ส่งผลต่อโลกยังไง

คนไทยในช่วงไม่กี่วันที่ผ่านมา ต้องเผชิญกับราคาน้ำมันที่พุ่งสูงขึ้นทันทีถึง 6 บาทภายในชั่วข้ามคืน ต้นตอของวิกฤตพลังงานครั้งนี้มาจากความตึงเครียดในภูมิภาคตะวันออกกลาง เมื่อสหรัฐฯ และอิสราเอลโจมตีอิหร่าน ก่อนที่อิหร่านจะตอบโต้ด้วยการปิดกั้นการขนส่งน้ำมันในช่องแคบฮอร์มุซ ซึ่งเป็นเส้นทางสำคัญของน้ำมันโลกทำให้น้ำมันและก๊าซธรรมชาติเหลวไม่สามารถสัญจรได้ตามปกติ

ในเชิงยุทธศาสตร์และเศรษฐกิจ ช่องแคบถูกนิยามว่าเป็นจุดคอขวด (chokepoint) เนื่องจากเป็นเส้นทางเดินเรือที่ถูกบีบให้แคบลงตามลักษณะภูมิศาสตร์ ทำให้เป็นจุดที่เปราะบางแต่มีความสำคัญมหาศาลต่อการค้าและความมั่นคงทางพลังงานของโลก

นอกจากช่องแคบฮอร์มุซแล้ว โลกยังมีจุดยุทธศาสตร์ที่เรียกว่าคอขวดอีกหลายแห่งที่มีความสำคัญไม่แพ้กัน เช่น ช่องแคบมะละกาที่เชื่อมมหาสมุทรอินเดียและแปซิฟิก หรือคลองสุเอซที่เป็นทางลัดระหว่างเอเชียและยุโรป ซึ่งหากเส้นทางเหล่านี้ถูกปิดกั้น สงครามจะส่งผลกระทบโดยตรงต่อคุณภาพชีวิตของเราผ่านภาวะเงินเฟ้อรุนแรงและค่าครองชีพที่พุ่งสูงขึ้น

ช่องแคบคืออะไร ทำไมช่องแคบถึงส่งผลกระทบต่อเศรษฐกิจและคุณภาพชีวิตของเรา ‘รศ. ดร.พนิต ภู่จินดา’ ภาควิชาการวางแผนภาคและเมือง คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และหัวหน้าศูนย์สร้างเสริมสุขภาวะเมือง (Healthy Space Forum) พร้อมเล่าให้ฟังแล้วในพ็อดแคสต์ Capital City EP.81